Transport drogowy i czas pracy kierowcy.

Transport drogowy i czas pracy kierowcy na gruncie prawa administracyjnego regulują przede wszystkim przepisy:

Ustawy o transporcie drogowym z dnia 06 września 2001 r. (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201)
Ustawa prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 988)
Ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693)
Ustawa o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r. (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1473)
Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych z dnia 19 sierpnia 2011 r. (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2147).

Dodatkowo należy pamiętać o przepisach prawa Unii Europejskiej w tym przede wszystkim:

Rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawi
e harmonizacji niektórych przepisów odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85
Rozporządzeniu nr 165/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 04 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

W sytuacji gdy powyższe przepisy prawa Unii Europejskiej nie będą miały zastosowania tzn. gdy transport drogowy wykonywany jest poza granicami państw członkowskich Unii Europejskiej to zastosowanie znajdzie m.in. umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzona w Genewie dnia 01 lipca 1970 r.

W skrócie czym jest transport drogowy.

Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy może być krajowy lub międzynarodowy. Krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast międzynarodowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Poza tym należy pamiętać, że transport drogowy to również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków niezarobkowego przewozu drogowego, działalność gospodarcza w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy oraz działalność gospodarcza w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób.

Natomiast niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne) to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Dodatkowo ustawa wyróżnia jeszcze:

przewóz drogowy;
przewóz regularny;
przewóz regularny specjalny;
przewóz wahadłowy;
przewóz okazjonalny;
przewóz kabotażowy;
transport kombinowany.

W skrócie czym jest czas pracy kierowcy.

Czas pracy kierowcy to inaczej zbiór przepisów zawartych w ustawie o czasie pracy kierowców, rozporządzeniu 561/2006 oraz umowie AETR. Jaki akt prawny będzie miał zastosowanie w danej sprawie decyduje wiele okoliczności m.in. charakter transportu, miejsce wykonywania przewozu czy przedmiot transportu.

Czasem pracy kierowcy jest prowadzenie pojazdu oraz inna praca, która oznacza wszelką pracę dla pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. Inna praca nigdy nie może być traktowana jako przerwa lub odpoczynek. Inna pracą może być m.in. załadunek, rozładunek, pomaganie pasażerom we wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu, sprzątanie i konserwacja techniczna czy wykonywanie każdej innej pracy zmierzającej do zapewnienia bezpieczeństwa pojazdu, jego ładunku i pasażerów.

Bardzo ważne jest, że dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin przy uwzględnieniu, że może on zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin i nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

Natomiast tygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 56 godzin a łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin.

Czas prowadzenia pojazdu to czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowanych przez odpowiednie urządzenia rejestrujące automatycznie, półautomatycznie lub ręcznie.

Należy pamiętać, iż po okresie prowadzenia pojazdu trwającym 4 godziny i 30 minut kierowca musi odbyć przerwę trwającą co najmniej 45 minut chyba, że po tym okresie prowadzenia pojazdu kierowca rozpoczyna okres odpoczynku (o czym poniżej). Ważne jest że przerwę tę można zastąpić dwiema krótszymi przerwami tj. 15 minut i 30 minut, jednak obie muszą być odbyte w takiej kolejności i w okresie prowadzenia pojazdu trwającym 4 godziny i 30 minut.

Odpoczynek oznacza nieprzerwany okres w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Istotne jest, że w każdym 24 godzinnym okresie kierowca musi odbyć odpoczynek skrócony lub regularny. Odpoczynek skrócony to nieprzerwany czas w wymiarze 9 godzin w którym kierowca nie wykonuje żadnych czynności związanych z transportem drogowym. Odpoczynek skrócony kierowca może odbywać maksymalnie trzy razy w okresie pomiędzy dwoma tygodniami. Zasadą jest odpoczynek regularny, który kierowca odbywa w wymiarze 11 godzin. Ważne jest, że odpoczynek regularny kierowca może wykorzystać w dwóch częściach z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga 9 godzin.

Ponadto kierowca musi pamiętać o tygodniowym okresie odpoczynku, który może być regularny oraz skrócony. Regularny odpoczynek tygodniowy trwa co najmniej 45 godzin natomiast skrócony oznacza co najmniej 24 godziny przy czym w okresie dwóch tygodni kierowca może wykonać jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku. Należy pamiętać, że kierowca wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy może, poza państwem członkowskim siedziby, wykorzystać dwa kolejne skrócone tygodniowe okresy odpoczynku pod warunkiem, że w ciągu kolejnych czterech tygodni wykorzysta przynajmniej cztery tygodniowe okresy odpoczynku, z których przynajmniej dwa będą regularnymi tygodniowymi okresami odpoczynku.

Pamiętaj, że czytany artykuł nie stanowi porady prawnej w rozumieniu ustawy Prawo o adwokaturze! Wpis jest oparty na stanie prawnym obowiązującym w chwili jego publikacji.